شده است ليكن از مكان اين معدن كه بايد يكى از قديمترين معادن دنيا باشد هيچ ذكرى نيست . فلزات ديگر كه در زمان يونانيها و روميها ذكر كرده‌اند آهن است و سرب و طلا و نقره و زبرجد و زمرد و ياقوت كبود و عقيق جواهرات ايران بوده‌اند . در استخراج معادن قديمه بايد بخاطر داشت كه كارگران آنها منحصر بود به زندانيان يا غلامانيكه اجرت خيلى كمى به آنها داده و از اينرو استفاده صحيحى از آنها به عمل نميآمد و حتى دقت نميكردند كه از اين عمليات مختصر هم فايده قابلى بدست آورند چنان كه در آن ايام رگهائى را به كار ميانداخته‌اند كه امروز كار كردن در آنها صرفه ندارد . شاه عباس در صدد برآمد كه معادن ايران را استخراج نمايد و ظاهرا كارگران آزاد به كار واميداشت ، ليكن ملاحظه كرد كه هزينه و مصارفش بيش از فايده آنست . تاورنيه « 1 » كه در اواسط مائه هفدهم سياحت كرده ميگويد كه معادن نقرهء كرون « 2 » معروف بوده كه هزينهء آن ده و درآمدش نه است و اين كيفيت همواره برقرار بود ، حتى اينكه هيئت معدنكاران انگليس هم از معادن ايران كه بكثرت بدست آورده نتوانستند فايده ببرند و علت اصلى آن نبودن وسايل ارتباط و سوخت خوب بوده است . در نقاط مختلفهء ايران مس و آهن و سرب و زيبق و ذغال‌سنگ و نقره و طلا و منگنز يا مغنيسا و بوره و پنبهء معدنى و فيروزه و نفت در جاهاى مختلف كشور هست و آنچه من اطلاع دارم فعلا اقدامى در استخراج آهن نميشود ، ليكن در معادن مس سبزوار و همچنين در معادنيكه من در كنار شرقى لوت مشاهده كرده‌ام كار ميكنند . معادن مزبور را قلعه زرّى ميگويند و من در آنجا حفارىها و نقبها ديدم كه بواسطهء چاههاى پنجاه پائى آنها را به يكديگر مربوط كرده بودند . نويسندگان اسلامى از اين معادن ذكرى نكرده‌اند و قلعه‌اى كه براى حفاظت آنها ساخته شده به نظر نمىآيد كه بسيار قديم باشد و تحقيق از زمان و تاريخ آنها بيفايده نيست « 3 » .

--> ( 1 ) - Tavernier . ( 2 ) - Kerven . ( 3 ) - هشت سال مسافرت در ايران يا ده هزار ميل صفحهء 412 « مؤلف » .